รายงานล่าสุดระบุว่า องค์การบริหารการบินและอวกาศแห่งชาติ หรือ NASA ร่วมกับองค์การอวกาศยุโรป (ESA) ได้เปิดตัวโครงการวิทยาศาสตร์ภาคพลเมือง (Citizen Science) ในชื่อ Galaxy Zoo: Clump Scout II เพื่อขอความช่วยเหลือจากอาสาสมัครทั่วโลกในการจำแนกกระจุกดาวที่กำลังก่อตัวอย่างรุนแรงในกาแล็กซีไกลโพ้น ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำความเข้าใจว่าทำไมกาแล็กซีที่มีลักษณะเป็น "กระจุก" (Clumpy Galaxies) ซึ่งเคยพบได้ทั่วไปในเอกภพยุคแรก ถึงได้หายสาบสูญไปในปัจจุบัน
ปริศนาของกาแล็กซีแบบกระจุกและแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์
ในช่วงกลางศตวรรษที่ 20 นักดาราศาสตร์ได้ค้นพบกาแล็กซีที่มีลักษณะประหลาด ซึ่งเต็มไปด้วยจุดสว่างไสวขนาดมหึมา กระจุกเหล่านี้คือ Stellar Nurseries หรือแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ที่ดวงดาวถูกสร้างขึ้นในอัตราที่รวดเร็วอย่างน่าเหลือเชื่อ การวิเคราะห์พบว่ากาแล็กซีแบบกระจุกเหล่านี้มีความหนาแน่นอย่างมากในเอกภพยุคแรกเริ่ม แต่กลับลดจำนวนลงอย่างรวดเร็วเมื่อเวลาผ่านไปจนแทบไม่หลงเหลือในเอกภพปัจจุบัน ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถสรุปสาเหตุที่แน่ชัดได้
ด้วยข้อมูลมหาศาลจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศ Euclid ซึ่งเป็นภารกิจของ ESA ที่ออกแบบมาเพื่อศึกษาเอกภพมืดและสร้างแผนที่ 3 มิติของท้องฟ้าที่ละเอียดที่สุด นักดาราศาสตร์กำลังได้รับภาพถ่ายกาแล็กซีจำนวนหลายล้านแห่งที่มีความคมชัดสูงจนสามารถมองเห็นโครงสร้างภายในกระจุกดาวเหล่านั้นได้
ภารกิจของอาสาสมัคร: ฝึกฝนปัญญาประดิษฐ์เพื่ออนาคต
เนื่องจากปริมาณข้อมูลมีมหาศาลเกินกว่าที่ทีมนักวิทยาศาสตร์จะจัดการได้เพียงลำพัง การวิเคราะห์จึงจำเป็นต้องพึ่งพาระบบ Machine Learning หรือปัญญาประดิษฐ์ที่สามารถเรียนรู้รูปแบบข้อมูลได้ อย่างไรก็ตาม อัลกอริทึมเหล่านี้ยังต้องการการสอนจากมนุษย์เพื่อแยกแยะระหว่างกระจุกดาวจริงกับสัญญาณรบกวน เช่น ดาวฤกษ์ที่อยู่ใกล้โลกมากกว่าหรือข้อผิดพลาดจากตัวกล้อง
ในโครงการ Galaxy Zoo: Clump Scout II อาสาสมัครจะได้ตรวจสอบภาพที่ระบบปัญญาประดิษฐ์ระบุไว้ หากพบว่าระบบเข้าใจผิด อาสาสมัครสามารถขยับกรอบ ลบออก หรือเพิ่มตำแหน่งใหม่ได้ด้วยตนเอง การช่วยปรับปรุงข้อมูลนี้จะทำให้เครื่องมือดิจิทัลมีความแม่นยำมากขึ้นในการจำแนกกาแล็กซีที่เหลือในชุดข้อมูลมหาศาล
"อาสาสมัครจะมีส่วนร่วมในการไขปริศนาการหายไปของแหล่งกำเนิดดาวฤกษ์ยักษ์ข้ามกาลเวลาทางดาราศาสตร์ และเผยให้เห็นความลับว่าการก่อตัวของดาวฤกษ์ในกาแล็กซีทำงานอย่างไร"
ผู้ที่สนใจร่วมเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจสำรวจอวกาศนี้ สามารถดำเนินการผ่านคอมพิวเตอร์พกพาหรือสมาร์ทโฟนได้ทันที โดยสามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ Galaxy Zoo: Clump Scout II ของ NASA Science
