รายงานล่าสุดระบุว่า NASA เตรียมจัดงานแถลงข่าวผ่านสื่อมวลชนในวันที่ 17 มิถุนายนนี้ เพื่อเปิดเผยรายละเอียดของภารกิจ Katalyst Space ซึ่งเป็นปฏิบัติการสำคัญในการรักษาระดับวงโคจรของ Neil Gehrels Swift Observatory หรือกล้องโทรทรรศน์อวกาศ Swift ที่กำลังเผชิญกับปัญหาการสูญเสียระดับความสูงอย่างรวดเร็ว
จากการเปิดเผยของ NASA ภารกิจนี้จะใช้ยานบริการหุ่นยนต์รุ่นใหม่ที่ชื่อว่า LINK ซึ่งพัฒนาโดยบริษัท Katalyst Space โดยยานลำนี้มีหน้าที่หลักในการเข้าพบ (rendezvous) และเชื่อมต่อกับกล้อง Swift เพื่อทำหน้าที่ "ผลัก" ให้กล้องกลับขึ้นไปอยู่ในระดับความสูงที่ปลอดภัยอีกครั้ง ซึ่งนอกจากจะเป็นการยืดอายุการใช้งานของกล้องแล้ว ยังถือเป็นการทดสอบขีดความสามารถด้านการบริการยานอวกาศด้วยหุ่นยนต์ (robotic servicing) ที่จะเป็นหัวใจสำคัญของการสำรวจอวกาศในอนาคต
"การส่งยาน LINK ไปปฏิบัติหน้าที่ในครั้งนี้ จะช่วยยืดอายุภารกิจวิทยาศาสตร์ของ Swift และเป็นการก้าวข้ามขีดจำกัดของเทคโนโลยีอวกาศยุคปัจจุบัน"
ความสำคัญของภารกิจ Swift และภัยคุกคามจากลมสุริยะ
Neil Gehrels Swift Observatory คือกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่มีภารกิจหลักในการตรวจจับ การระเบิดของรังสีแกมมา (Gamma-Ray Bursts) ซึ่งเป็นการระเบิดที่มีพลังงานสูงสุดในจักรวาลและเกิดขึ้นในระยะเวลาอันสั้น กล้องตัวนี้ทำหน้าที่เสมือน "หน่วยรับแจ้งเหตุ" ที่จะส่งข้อมูลพิกัดการระเบิดไปยังกล้องโทรทรรศน์ตัวอื่นทั่วโลกให้หมุนไปสังเกตการณ์ได้อย่างทันท่วงที
อย่างไรก็ตาม หลังจากปฏิบัติหน้าที่มานานกว่า 21 ปี วงโคจรระดับต่ำของโลก (Low Earth Orbit) ที่กล้อง Swift ประจำการอยู่เริ่มเสื่อมสภาพลงอย่างรวดเร็ว สาเหตุหลักมาจากการเพิ่มขึ้นของกิจกรรมบนดวงอาทิตย์ หรือ พายุสุริยะ (Solar Activity) ที่ส่งผลให้ชั้นบรรยากาศชั้นบนของโลกขยายตัวและเกิดแรงต้านต่อตัวยานอวกาศมากขึ้น หากไม่มีการแก้ไข กล้อง Swift จะตกลงสู่ชั้นบรรยากาศโลกและถูกเผาไหม้ไปในที่สุด
เทคโนโลยี LINK และการปล่อยยานจากกลางอากาศ
การวิเคราะห์พบว่า NASA ได้ตัดสินใจใช้ทางเลือกใหม่แทนที่จะปล่อยให้ภารกิจสิ้นสุดลง โดยเมื่อเดือนกันยายน 2025 NASA ได้ลงนามสัญญา กับบริษัท Katalyst Space เพื่อเตรียมการภารกิจกู้ชีพนี้ในเวลาไม่ถึงหนึ่งปี ยาน LINK จะถูกส่งขึ้นสู่อวกาศด้วยจรวด Pegasus XL ของบริษัท Northrop Grumman
Pegasus XL เป็นระบบจรวดแบบ Air-launch ที่จะถูกบรรทุกไปใต้ท้องเครื่องบินและปล่อยที่ระดับความสูงเหนือน่านฟ้า บริเวณ Kwajalein Atoll ในหมู่เกาะมาร์แชลล์ โดยมีกำหนดการปล่อยยานภายในเดือนมิถุนายน 2026 นี้
ความร่วมมือระดับหน่วยงาน
คณะผู้เชี่ยวชาญที่จะร่วมให้ข้อมูลในงานแถลงข่าวประกอบด้วยบุคคลสำคัญจากหลายภาคส่วน อาทิ:
- Shawn Domagal-Goldman ผู้อำนวยการแผนกฟิสิกส์ดาราศาสตร์ (Astrophysics Division) จาก NASA Headquarters
- Brad Cenko หัวหน้าโครงการวิจัยของกล้อง Swift จาก Goddard Space Flight Center
- Kieran Wilson และ Robert Lamontagne จาก Katalyst Space
- Wes Collier ตัวแทนจาก Northrop Grumman
สำหรับผู้ที่สนใจติดตามการแถลงข่าว สามารถรับชมการถ่ายทอดสดเสียงได้ทางเว็บไซต์ของหน่วยงานที่ https://www.nasa.gov/live หรือศึกษารายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับภารกิจได้ที่ https://science.nasa.gov/mission/swift/swift-boost-mission/
