เมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม 2026 ยานอวกาศลำหนึ่งในโครงการ ESCAPADE (Escape and Plasma Acceleration and Dynamics Explorers) ของ NASA ที่กำลังเดินทางมุ่งหน้าสู่ดาวอังคาร ได้ประสบความสำเร็จในการบันทึกภาพถ่ายโลกและดวงจันทร์ในย่านแสงที่มองเห็นได้และอินฟราเรดความร้อน โดยในขณะนั้นยานอยู่ห่างจากโลกประมาณ 584,600 กิโลเมตร และห่างจากดวงจันทร์ประมาณ 186,100 กิโลเมตร ซึ่งระยะห่างนี้ทำให้ดวงจันทร์ปรากฏมีขนาดใหญ่กว่าปกติเมื่อเทียบกับโลกในภาพถ่าย
ภารกิจ ESCAPADE เป็นภารกิจยานสำรวจขนาดเล็กคู่แฝดของ NASA ที่มีเป้าหมายหลักในการศึกษาการปฏิสัมพันธ์ระหว่าง ลมสุริยะ (Solar Wind) ซึ่งเป็นกระแสของอนุภาคมีประจุที่พุ่งมาจากดวงอาทิตย์ กับสภาพแวดล้อมและชั้นบรรยากาศของดาวอังคาร เพื่อทำความเข้าใจกระบวนการที่ทำให้ดาวเคราะห์สีแดงสูญเสียชั้นบรรยากาศไปในอวกาศ
ความลับที่ซ่อนอยู่ในแสงอินฟราเรด
จากการเปิดเผยของ NASA ระบุว่า ภาพถ่ายในย่านแสงที่มองเห็นได้แสดงให้เห็นดาวทั้งสองดวงในลักษณะเป็นเสี้ยวบางๆ เนื่องจากแสงอาทิตย์ส่องสว่างเพียงประมาณ 8% ของพื้นผิวที่หันเข้าหายานเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ในภาพถ่ายย่าน อินฟราเรดความร้อน (Thermal Infrared) ซีกโลกส่วนที่มืดมิดกลับส่องสว่างขึ้นมาด้วยความร้อนที่แผ่ออกมาจากชั้นบรรยากาศและพื้นผิวโลก โดยมีอุณหภูมิอยู่ระหว่าง -10 ถึง -44 องศาฟาเรนไฮต์ (ประมาณ 250 ถึง 280 เคลวิน)
ในทางตรงกันข้าม ดวงจันทร์ซึ่งไม่มีชั้นบรรยากาศหรือมหาสมุทรคอยรักษาความร้อนเหมือนโลก ด้านที่หันออกจากแสงอาทิตย์จึงยังคงมีความเย็นจัด โดยมีอุณหภูมิต่ำถึง -280 องศาฟาเรนไฮต์ (100 เคลวิน) ความแตกต่างของอุณหภูมินี้แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของชั้นบรรยากาศในการกักเก็บพลังงานของดาวเคราะห์
"เราตื่นเต้นมากที่ยาน ESCAPADE ติดตั้งกล้องที่มีประสิทธิภาพสูงเหล่านี้ ซึ่งจะช่วยในการค้นหาแสงออโรร่าบนดาวอังคารและตรวจสอบคุณสมบัติทางความร้อนของพื้นผิวและบรรยากาศ เนื่องจากโลกและดวงจันทร์เป็นเป้าหมายที่เรารู้จักข้อมูลเป็นอย่างดี การถ่ายภาพเหล่านี้จึงเป็นการตรวจสอบและปรับเทียบกล้อง (Calibration) ที่สำคัญสำหรับภารกิจ" — Rob Lillis หัวหน้าทีมนักวิจัยของภารกิจจาก University of California, Berkeley
เส้นทางการเดินทางสู่วงโคจรดาวอังคาร
ยานอวกาศ ESCAPADE ซึ่งสร้างโดยบริษัท Rocket Lab ขณะนี้กำลังอยู่ในวงโคจรเพื่อรอจังหวะรอบจุดลากรานจ์ที่ 2 (Lagrange point 2) และมีกำหนดการจะบินผ่านโลกในเดือนพฤศจิกายน 2026 เพื่ออาศัยแรงโน้มถ่วงของโลกทำหน้าที่เป็น "สลิงช็อต" (Slingshot) เหวี่ยงยานมุ่งหน้าสู่ดาวอังคาร
การวิเคราะห์ระบุว่า ยานจะเดินทางถึงดาวอังคารในเดือนกันยายน 2027 และจะเริ่มภารกิจทางวิทยาศาสตร์ในการสำรวจว่ากระแสลมสุริยะที่พัดด้วยความเร็วกว่าล้านไมล์ต่อชั่วโมงส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมของดาวอังคารอย่างไร ซึ่งจะเป็นข้อมูลสำคัญในการทำความเข้าใจวิวัฒนาการของดาวเคราะห์ในระบบสุริยะของเรา
ภารกิจนี้ได้รับทุนสนับสนุนจากแผนกเฮลิโอฟิสิกส์ (Heliophysics Division) ของ NASA ภายใต้โปรแกรมการสำรวจดาวเคราะห์ด้วยนวัตกรรมขนาดเล็ก (Small Innovative Missions for Planetary Exploration) โดยมีความร่วมมือจากพันธมิตรหลายภาคส่วน รวมถึงห้องปฏิบัติการวิทยาศาสตร์อวกาศแห่ง UC Berkeley และศูนย์การบินอวกาศก็อดดาร์ด (Goddard Space Flight Center)
