รายงานล่าสุดจากการเปิดเผยของ NASA ระบุว่า กล้องโทรทรรศน์อวกาศฮับเบิล (Hubble Space Telescope) ได้บันทึกภาพ กระจุกกาแล็กซี MACS0329-0211 ซึ่งมีความสวยงามซับซ้อนคล้ายกับฝูงผึ้งที่กำลังบินกลับรัง โดยภาพนี้แสดงให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของกระจุกกาแล็กซีในฐานะ "เลนส์ธรรมชาติ" ขนาดมหึมาที่ช่วยให้นักดาราศาสตร์สามารถส่องกล้องมองย้อนกลับไปถึงยุคเริ่มแรกของเอกภพได้ผ่านปรากฏการณ์ทางฟิสิกส์ที่น่าทึ่ง
กระจุกกาแล็กซี (Galaxy Cluster) คือโครงสร้างขนาดใหญ่ในเอกภพที่ประกอบด้วยกาแล็กซีจำนวนมหาศาลที่ยึดเหนี่ยวกันไว้ด้วยแรงโน้มถ่วง ซึ่งกระจุกกาแล็กซี MACS0329-0211 นี้เปรียบเสมือนหมุดหมายสำคัญในการศึกษาเรื่องราววิวัฒนาการของโครงสร้างเอกภพ
ส่องความหลากหลายในฝูงกาแล็กซี
จากการวิเคราะห์ภาพถ่ายความละเอียดสูงพบว่า ภายในฝูงกาแล็กซีนี้ประกอบด้วยกาแล็กซีหลายประเภท ได้แก่ กาแล็กซีรี (Elliptical galaxies) ที่มีลักษณะเป็นรูปไข่ขนาดใหญ่ กาแล็กซีกังหัน (Spiral galaxies) ที่มีแขนโค้งสวยงามเห็นได้ชัดจากด้านหน้า และ กาแล็กซีลูกสะบ้า (Lenticular galaxies) ที่มองเห็นจากด้านข้างเป็นเส้นบางเฉียบ
จุดที่น่าสนใจที่สุดในภาพคือบริเวณควอดรันต์ขวาบน ซึ่งปรากฏเป็นเส้นโค้งจางๆ ของกาแล็กซีที่อยู่ห่างไกลออกไป แสงเหล่านี้ถูกเบี่ยงเบนด้วย ปรากฏการณ์เลนส์ความโน้มถ่วง (Gravitational Lensing) ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อมวลมหาศาลของกระจุกกาแล็กซีทำหน้าที่เหมือนเลนส์นูนบิดเบือนและขยายแสงจากวัตถุเบื้องหลังให้ปรากฏแก่สายตาเรา
"การตรวจสอบใจกลางภาพอย่างละเอียดเผยให้เห็นเส้นโค้งสีขาวสว่างที่ตัดกันจนดูคล้ายกับรูปเลขแปดที่ผิดเพี้ยน ซึ่งคาดว่าเป็นกาแล็กซีห่างไกลอีกแห่งหนึ่งที่แสงถูกขยายและบิดรูปร่างโดยแรงโน้มถ่วงมหาศาลของกระจุกกาแล็กซีนี้"
เครื่องมือทรงประสิทธิภาพเบื้องหลังการค้นพบ
การวิเคราะห์พบว่า นักวิจัยได้ใช้กล้องหลักสองตัวของฮับเบิล ได้แก่ Advanced Camera for Surveys (ACS) และ Wide Field Camera 3 (WFC3) ในการเก็บข้อมูลทั้งในช่วงแสงที่ตามองเห็น (Visible Light) และแสงอินฟราเรด (Infrared)
เลนส์ความโน้มถ่วง คือปรากฏการณ์ที่มวลของวัตถุขนาดใหญ่ เช่น กระจุกกาแล็กซี บิดเบือนกาลอวกาศรอบตัว จนทำให้แสงที่เดินทางผ่านบริเวณนั้นเกิดการหักเหคล้ายกับผ่านเลนส์แว่นขยาย ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์มองเห็นวัตถุที่อยู่ไกลเกินกว่าขีดจำกัดปกติของกล้องโทรทรรศน์จะมองเห็นได้
ความสามารถของฮับเบิลในการตรวจจับสเปกตรัมแสงที่กว้างขวางเช่นนี้ ทำให้มันเป็นเครื่องมือที่ทรงคุณค่าอย่างยิ่งในการทำความเข้าใจธรรมชาติที่แท้จริงของกระจุกกาแล็กซีเหล่านี้ ซึ่งถือเป็นกุญแจสำคัญในการไขปริศนาเรื่องการกำเนิดและวิวัฒนาการของทุกสรรพสิ่งในห้วงอวกาศ
