รายงานล่าสุดจากการปฏิบัติภารกิจบน สถานีอวกาศนานาชาติ (International Space Station) ระบุว่า นักบินอวกาศในภารกิจ Expedition 74 กำลังดำเนินงานวิจัยที่สำคัญในการผลิต สเต็มเซลล์ (Stem Cells) จำนวนมากเพื่อใช้ในการบำบัดรักษาโรคบนโลก โดยเน้นไปที่การสร้างเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดสำหรับการใช้งานทางเภสัชกรรมและทางคลินิก เพื่อยกระดับการรักษาโรคมะเร็งและโรคเลือดที่รักษาได้ยากในปัจจุบัน
ความก้าวหน้าของการผลิตเซลล์ต้นกำเนิดในอวกาศ
การวิเคราะห์พบว่า การทดลองก่อนหน้านี้ได้มุ่งเน้นไปที่การปรับแต่งอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์เพื่อให้สามารถผลิตสเต็มเซลล์คุณภาพสูงในปริมาณมากได้สำเร็จ แต่ในปัจจุบันการสำรวจภายใต้โครงการ InSPA-StemCellEX-H2 มีเป้าหมายที่เหนือกว่านั้น คือการสาธิตการผลิตเซลล์ต้นกำเนิดเม็ดเลือดในระดับอุตสาหกรรมเพื่อนำมาใช้งานจริงในโรงพยาบาล
สเต็มเซลล์ (Stem Cells) หรือเซลล์ต้นกำเนิด คือเซลล์ที่มีความสามารถพิเศษในการแบ่งตัวและเปลี่ยนไปเป็นเซลล์ชนิดต่างๆ ในร่างกายได้ เช่น เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว หรือเกล็ดเลือด ซึ่งมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับผู้ป่วยโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่ต้องฟื้นฟูระบบเลือดหลังจากเข้ารับการเคมีบำบัด
ทำไมต้องเพาะสเต็มเซลล์ในอวกาศ?
แม้ว่าการเพาะขยายสเต็มเซลล์จะสามารถทำได้ในห้องปฏิบัติการบนโลก แต่ยังมีข้อจำกัดที่สำคัญคือ เซลล์ที่เพาะเลี้ยงบนโลกมักจะสูญเสียความสามารถในการเปลี่ยนไปเป็นเซลล์เม็ดเลือดชนิดต่างๆ ซึ่งส่งผลต่อประสิทธิภาพในการรักษา แต่การศึกษาในสภาวะ ไมโครกราวิตี้ (Microgravity) หรือสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำบนอวกาศกลับให้ผลลัพธ์ที่ต่างออกไป
ดร. โทเบียส นีเดอร์วีเซอร์ (Dr. Tobias Niederwieser) รองศาสตราจารย์ด้านการวิจัยจาก BioServe Space Technologies มหาวิทยาลัยโคโลราโด โบลเดอร์ ได้ให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า:
"สภาวะไมโครกราวิตี้ในอวกาศมีความเหมาะสมมากกว่าในการรักษาคุณภาพของสเต็มเซลล์ให้อยู่ในสถานะที่ดีเยี่ยมในระหว่างการเพาะขยายจำนวน"
ความหวังใหม่สำหรับผู้ป่วยโรคร้ายแรง
นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่า การเพาะเลี้ยงเซลล์ในอวกาศจะนำไปสู่ศักยภาพการขยายตัวของเซลล์ที่สูงขึ้น และลดความเสี่ยงที่ร่างกายผู้ป่วยจะปฏิเสธเซลล์เมื่อนำมาใช้งานจริงบนโลก งานวิจัยนี้อาจช่วยสร้างแหล่งจัดหาเซลล์ในระยะยาวสำหรับผู้ป่วยที่ทุกข์ทรมานจากโรคเลือดที่รุนแรง มะเร็งเม็ดเลือดชนิดต่างๆ หรือโรคทางระบบภูมิคุ้มกันที่รักษายาก ช่วยให้การเข้าถึงการรักษาที่เชื่อถือได้เป็นไปได้มากขึ้น
การวิจัยบน สถานีอวกาศนานาชาติ ไม่เพียงแต่เป็นการสำรวจอวกาศ แต่ยังเป็นการเปิดโอกาสให้บริษัทเชิงพาณิชย์และนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกได้ทดสอบเทคโนโลยีใหม่ๆ และนวัตกรรมทางการแพทย์ที่มีศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงชีวิตและสร้างประโยชน์มหาศาลให้กับมวลมนุษยชาติบนโลกอย่างยั่งยืน
