จากการเปิดเผยล่าสุดของ NASA ด้วยข้อมูลจาก กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ (James Webb Space Telescope) เผยให้เห็นภาพอันน่าตื่นตาตื่นใจของใจกลาง กาแล็กซี M77 (Messier 77) ที่เปล่งประกายเจิดจ้าเมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม 2026 แสงอันร้อนแรงนี้เป็นผลมาจากแก๊สที่ถูกแรงโน้มถ่วงมหาศาลของ หลุมดำมวลยวดยิ่ง (Supermassive Black Hole) ที่อยู่ใจกลางกาแล็กซีดึงดูดเข้าไปโคจรด้วยความเร็วสูง ทำให้แก๊สเหล่านั้นร้อนจัดและปลดปล่อยพลังงานในรูปของรังสีออกมาอย่างมหาศาล
กล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์ (James Webb Space Telescope) คือกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่ทันสมัยที่สุดของ NASA ซึ่งออกแบบมาเพื่อสังเกตการณ์ในย่านอินฟราเรด ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์สามารถมองทะลุฝุ่นและแก๊สเพื่อศึกษาการก่อตัวของดาวฤกษ์และกาแล็กซีในช่วงต้นกำเนิดของเอกภพ
กาแล็กซี M77 หรือที่รู้จักกันในชื่อ NGC 1068 เป็นกาแล็กซีชนิดก้นหอยมีคาน (Barred Spiral Galaxy) ที่อยู่ห่างจากโลกประมาณ 45 ล้านปีแสง ในทิศทางของกลุ่มดาวซีตัส (Cetus - The Whale) กาแล็กซีนี้เป็นที่รู้จักกันดีว่าเป็นกาแล็กซีชนิด "Seyfert" ซึ่งหมายความว่ามันมีนิวเคลียสที่สว่างและมีพลังงานสูงมากจากการทำงานของหลุมดำมวลยวดยิ่งที่ใจกลาง
รายงานระบุว่าบริเวณใจกลางของกาแล็กซี M77 นั้นสว่างเป็นพิเศษ ซึ่งเป็นลักษณะเฉพาะของกาแล็กซีที่มี หลุมดำมวลยวดยิ่ง ที่กำลังกลืนกินสสารอย่างแข็งขัน กระบวนการนี้ทำให้เกิดการแผ่รังสีที่รุนแรงและสามารถสังเกตเห็นได้แม้จากระยะทางอันไกลโพ้น
ในภาพถ่ายที่ได้จากกล้องโทรทรรศน์อวกาศเจมส์ เวบบ์นี้ยังปรากฏเส้นแสงสว่างที่แผ่ออกมาจากใจกลาง ซึ่งเรียกว่า แสงเลี้ยวเบน (Diffraction Spikes) ปรากฏการณ์นี้ไม่ใช่คุณสมบัติทางกายภาพของกาแล็กซี แต่เป็นผลมาจากลักษณะทางแสงของตัวกล้องโทรทรรศน์เอง ที่เกิดจากการกระเจิงของแสงเมื่อผ่านโครงสร้างรองรับกระจกของกล้อง ซึ่งมักเห็นได้ในภาพถ่ายดาวฤกษ์หรือวัตถุที่สว่างมาก
นักดาราศาสตร์ได้ให้ความสำคัญกับการศึกษากาแล็กซี M77 เนื่องจากเป็นตัวอย่างที่ใกล้เคียงและมีคุณสมบัติที่น่าทึ่งสำหรับการศึกษา กาแล็กซีชนิด Seyfert (Seyfert Galaxies) ซึ่งเป็นกาแล็กซีที่มีนิวเคลียสที่ใช้งานอยู่ (Active Galactic Nucleus - AGN) โดยพลังงานมหาศาลที่ปล่อยออกมาจากใจกลางเหล่านี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจกลไกการเติบโตและวิวัฒนาการของกาแล็กซีในเอกภพได้ดียิ่งขึ้น
สำหรับผู้สนใจสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับกาแล็กซี M77 ได้ที่ esawebb.org
เครดิตภาพ: ESA/Webb, NASA & CSA, A. Leroy
